15. Herri zahar-zaharra

Herri zahar-zaharra H. P. Lovecraft

Osteguna [1927ko azaroaren 3a] Melmoth maitea: Lan eta lan ibili zara Varius Avitus Bassianus asiar gazte jasanezin horren iragan illunean zer edo zer aurkitu nahian, ezta? Buf! Gutxi dira Siriako astakirten hori baino gehiago gorrotatzen ditudanak! Ni neu ere erromatarren garaietara eraman nau James Rhoades-en Eneida irakurtzeak. Ez nuen lehenago ezagutzen eta iruditzen zait fidelagoa dela P. Maro-rekiko ikusi ditudan bertsozko beste bertsioak baino, nire osaba Clark doktore zenarena barne, zein ez baitzen argitara eman. Virgilioren libertimendu horrek, Santu Guztien bezperak berezko dituen pentsamendu espektralekin batera, non akelarreko sorginak mendietan barna agertzen baitira, erromatar amets bat eragin zidan joan den astelehen gauean, horren argia eta bizia izan zena, ezkututako ikararen halako irudi titanikoak zituena, ezen zinez pentsatzen baitut liburu batean erabiliko dudala. Erromatar ametsak ez ziren ezohikoak gaztea nintzelarik –Julio jainkotarraren atzetik ibiltzen nintzen Galia guztian zehar tribuno militar gisa– baina horren aspaldian desagertu zirenez, oraingo honek jota uzti nau indar ikaragarriz.

14. Bazen behin

Bazen behin

Margaret Atwood

“Bazen behin neska txiro bat, ederra bezain zintzoa, amaorde gaiztoarekin bizi zena basoan zegoen etxe batean.”

“Basoan? Basoa demodé dago, hau da, nahikoa dugu basoetako kontu horiekin. Irudi hori ez da bat etortzen gure egungo gizartearekin. Zergatik ez hirian, aldatzeagatik?”

“Bazen behin neska txiro bat, ederra bezain txintxoa, amaorde gaiztoarekin bizi zena hiri bateko kanpoaldean zegoen etxe batean.”

“Hobeki dago hori. Baina zalantzan jarri behar dut txiro hitz hori.”

“Baina txiroa zen!”

“Txirotasuna erlatiboa da. Etxe batean bizi zen, ezta?”

“Bai.”

“Orduan, ikuspuntu sozio-ekonomiko batetik, ez zen txiroa.”

13.B Dinosauro bat bazina, maitea

Dinosauro bat bazina, maitea

Rachel Swirsky 

Dinosauro bat bazina, maitea, Tyrannosaurus rex-a zinateke. Tiranosauro txiki bat, metro bat eta hogeita hamabi zentimetrokoa, gizaki moduan duzun altuera bera. Hezur hauskorrak izanen zenituzke eta ahalik eta delikatuen eta ederren ibiliko zinateke atzapar erraldoi horien gainean. Zure begiek eztiki begiratuko lukete masail hezurtsu horien atzetik.

Tiranosauro bat bazina, ni zooko zaintzailea nintzateke, denbora osoan zurekin egoteko. Oilasko gordinak eta bizirik dauden ahuntzak botako nizkizuke. Odola ikusiko nuke zure hortzetan dir-dir. Ohea eginen nuke zure kaiolako zoruan, lur hezearen gainean, hostoz bigunduta. Loak hartu ezinik bazeunde, lo-kantak abestuko nizkizuke.

13.A Dinosauro bat bahintz, maitea

Dinosauro bat bahintz, maitea

Rachel Swirsky 

Dinosauro bat bahintz, maitea, Tyrannosaurus rex-a hintzateke. Tiranosauro txiki bat, metro bat eta hogeita hamabi zentimetrokoa, gizaki moduan duan altuera bera. Hezur hauskorrak hituzke eta ahalik eta delikatuen eta ederren ibiliko hintzateke atzapar erraldoi horien gainean. Hire begiek eztiki begiratuko liketek masail hezurtsu horien atzetik.

Tiranosauro bat bahintz, ni zooko zaintzailea nindukek, denbora osoan hirekin egoteko. Oilasko gordinak eta bizirik dauden ahuntzak botako nizkiake. Odola ikusiko nikek hire hortzetan dir-dir. Ohea eginen nikek hire kaiolako zoruan, lur hezearen gainean, hostoz bigunduta. Loak hartu ezinik bahengo, lo-kantak abestuko nizkiake.

12. Eramaten zutena

Eramaten zutena

Tim O’Brien

Jimmy Cross lehen lotinantak Martha izeneko neska baten gutunak eramaten zituen, zein hirugarren urtean baitzegoen New Jerseyko Mount Sebastian unibertsitatean. Ez ziren maitasun gutunak, baina Cross lotinantak itxaropena zuenez, plastiko batean bilduta zeuzkan, bizkar-zorroaren hondoan. Arratsaldeko azken partean, egun osoan martxan ibili, lubakia egin eta eskuak urontziko urez garbitu ondoren, gutunak destolestu, hatz-puntekin heldu eta irudipenak egiten ematen zituen eguneko azken argi orduak. Txango erromantikoak imajinatzen zituen New Hampshireko Mendi Zurietan. Gutun-azaletako hegalak zupatzen zituen zenbaitetan, neskaren mingaina handik pasatua baitzen. Beste edozein gauzaren gainetik, nahi zuen berak maite zuen adina maita zezan hark, baina hutsalkeriez aritzen ziren gutunetan, maitasunaren gaiari heldu gabe. Lotinanta seguru zegoen birjina zela. Marthak ingelesa ikasten zuen unibertsitatean, eta zoragarri idazten zion irakasleez, ikaskideez eta azterketa partzialez, Chaucer-ekiko zuen errespetuaz, eta Virginia Woolf-eganako txeraz. Aipu poetikoak egiten zituen maiz; gerra ez zuen sekula aipatzen, ez bazen esateko, Jimmy, kontuz ibili. Gutunen pisua 280 gramokoa zen. Sinatzean, “Maitasunez, Martha” jartzen zuen, baina Cross lotinantak ulertzen zuen maitasun hori sinatzeko modu bat baino ez zela, eta ez zuela esan nahi berak nahi zuena. Iluntzean, tentuz gordetzen zituen gutunak berriz bizkar-zorroan. Mantso, arreta pixka bat galduta, altxatu eta bere gizonen artean mugitzen zen, perimetroa egiaztatuz, eta gero, gau betean, lubakira itzulita, Martha birjina ote zen pentsatzeari ematen zion, gauari so.

11. Hiltegirako bildotsa

HILTEGIRAKO BILDOTSA

ROALD DAHL

Gela epel eta garbi zegoen, gortinak zabalduak, eta bi lanparak piztuak, berea eta pareko aulki hutsaren ondoan zegoena. Haren atzeko edaritegian, bi edalontzi garai, gaseosa eta whiskia. Ontzi termikoan, izotz-koskor atera berriak.

Mary Maloney senarraren zain zegoen, lanetik noiz etorriko.

Tarteka erlojuari begiratzen zion, baina larritu gabe, horretaz gozatzeko, besterik ez, joandako minutu bakoitzarekin gutxiago falta zelako hura etortzeko. Giro atsegin eta bare batek biltzen zuen emakumea, baita hark egiten zuen guztia ere. Burua espero zitekeen baino lasaiago makurtzen zen josketaren gainean. Haren azalak, haurdun zegoela seigarren hilabetea baitzen, gardentasun puntu zoragarria erdietsi zuen; ahoa leuna zen, eta begiek, begirada patxadatsu harekin, lehen baino handiagoak ziruditen, ilunagoak.

10. Tronuen jokoa: Bran (I)

TRONUEN JOKOA

George RR Martin

BRAN

Egunsentia argia eta hotza zen, eta hozkirriak udaren bukaera iradokitzen zuen. Egundutakoan abiatu ziren ikustera nola mozten zitzaion burua gizon bati. Hogei ziren guztira, eta Bran haiekin batera zihoan, urduri emozioagatik. Lehenbiziko aldia zen behar bezain handitzat jotzen zutela aita jaunarekin eta anaiekin joateko Erregearen justizia ikustera. Udaldiko bederatzigarren urtea zen, eta Branen bizitzaren zazpigarrena.

Gizon hura muinoetako gotorleku txiki batetik aterarazi zuten. Robb-ek uste zuen basa-gizona zela, Harresiaz Bestaldeko Errege zen Mance Rayder-ri zin egina. Branek erresumina sumatu zuen eztarrian horretan pentsatze hutsarekin. Gogora etorri zitzaizkion Nan Zaharrak kontatutako ipuinak. Basa-jendea ankerra zela zioen, esklabo-egileak, sastatzaileak eta lapurrak. Erraldoi eta deabruekin uztartzen ziren, neskatilak lapurtzen zituzten gau betean, eta odola edaten zuten txartatutako adarretatik. Basa-emakumeak Besteekin oheratzen ziren Gau Luzean ume erdi-humano beldurgarriak egiteko.